Powered by Smartsupp
top of page

Zadania służby bhp realizowane przez specjalistę spoza zakładu

Artykuł omawia krok po kroku prawidłowe postępowanie pracodawcy, który zamierza powierzyć realizację zadań służby bhp specjalistom zewnętrznym oraz kluczowe postanowienia przyszłej umowy ze specjalistą zewnętrznym.

1. Ustalenie obowiązujących podstaw prawnych

Bezpieczne warunki pracy wymagają prowadzenia przez pracodawcę nieprzerwanego monitoringu warunków technicznych oraz organizacyjnych w których odbywają się procesy pracy. Zasadą jest, że im większa liczba pracowników - tym problematyka bhp nabiera na znaczeniu.


Zatrudnienie przekraczające 100 pracowników sprawia, iż niezbędnym działaniem pracodawcy jest zapewnienie stałego i nieprzerwanego nadzoru w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy który formalnie przywiera kształt służby bhp - jako jedno lub wieloosobowej komórki organizacyjnej.


W sytuacji, gdy zatrudnienie nie przekracza 100 pracowników, nie ma podstaw prawnych do tworzenia sformalizowanych struktur bhp. W takim przypadku w zależności od sytuacji pracodawca może powierzyć wykonywanie zadań służby bhp osobie zatrudnionej przy innej pracy. Ostateczną opcją - w sytuacji, gdy nie ma odpowiedniego pracownika jest możliwość powierzenia zadań służby bhp specjaliście spoza zakładu pracy.

Problematyka dotycząca powierzenia zadań służby bhp specjaliście spoza zakład pracy regulowana jest w sposób bezpośredni, w tym co do zakresu obowiązków w:

• ustawie z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy,

• rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2.09.1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Kwestie formalne dotyczące zawieranej umowy między pracodawcą a specjalistą spoza zakładu pracy wynikają natomiast nie z przepisów prawa pracy - tylko z przepisów ustawy z dnia 23.04.1964 r. kodeks cywilny.

2. Umowa prawa cywilnego

Pracodawca chcąc powierzyć wykonywanie zadań służby bhp specjaliście spoza zakładu pracy ma prawo mieć uzasadnione wątpliwości w zakresie wybrania optymalnej formuły współpracy.


Należy pamiętać, że nie wchodzi w grę zatrudnienie specjalisty zewnętrznego na podstawie stosunku pracy czyli umowy o pracę. Skoro przepis mówi wyraźnie o powierzeniu zadań służby bhp specjaliście spoza zakładu pracy - bez odwołania się do pracowniczej konstrukcji zatrudnienia, należy ją zdecydowanie wykluczyć.


Przyjmując, że powierzenie zadań służby bhp specjaliście spoza zakładu pracy nie może odbywać się na zasadzie umowy o pracę - w grę wchodzą wyłącznie elastyczne formy zatrudnienia jakim są umowy cywilnoprawne regulowane kodeksem cywilnym, z uwzględnieniem zasady swobody umów - choć w ograniczonym zakresie.


Należy zauważyć, że kc normuje wiele umów jakie mogą być stosowane w obrocie gospodarczym w zależności od konkretnej sytuacji. Są to umowy nazwane - wśród których można wyróżnić w szczególności umowę o dzieło czy umowę zlecenie.


Umowy nazwane regulowane przez kc nie są oczywiście wszystkimi jakie można legalnie zawrzeć - należy bowiem pamiętać o obowiązującej na podstawie kodeksu w zasadzie swobody umów.

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Z powyższej zasady swobody umów wynikają liczne konsekwencje dla pracodawcy, który chce powierzyć zadania służby bhp specjaliście spoza zakładu pracy. Oznacza to, że pracodawca ma nieskrępowany wybór w zakresie specjalisty zewnętrznego z którym chce współpracować. Swoboda jest oczywiście ograniczona tym, że osoba będąca specjalistą powinna spełniać wymogi kwalifikacyjne w sprawie służby bhp.


Zasada swobody umów to możliwość elastycznego kształtowania postanowień umowy - za wyjątkiem oczywiście kwestii zakresu obowiązków i uprawnień specjalisty zewnętrznego, który to powinien korespondować z zakresem zadań służby bhp który wynika z rozporządzenia w sprawie służby bhp.

Z powyższej zasady swobody umów wynikają liczne konsekwencje dla pracodawcy, który chce powierzyć zadania służby bhp specjaliście spoza zakładu pracy. Oznacza to, że pracodawca ma nieskrępowany wybór w zakresie specjalisty zewnętrznego z którym chce współpracować. Swoboda jest oczywiście ograniczona tym, że osoba będąca specjalistą powinna spełniać wymogi kwalifikacyjne w sprawie służby bhp.

Zasada swobody umów to możliwość elastycznego kształtowania postanowień umowy - za wyjątkiem oczywiście kwestii zakresu obowiązków i uprawnień specjalisty zewnętrznego, który to powinien korespondować z zakresem zadań służby bhp który wynika z rozporządzenia w sprawie służby bhp.

Zasada swobody umów umożliwia elastyczną organizację pracy specjalisty zewnętrznego - zapewniającego obsługę w zakresie służby bhp. Należy jednak pamiętać, że częstotliwość wizyt w zakładzie pracy specjalisty zewnętrznego musi zapewniać pełną realizację zadań służby bhp - co jest pewnym ograniczeniem wykluczającym zupełną dowolność.


Pracodawca może mieć wątpliwość w zakresie tego jaka konkretnie umowa powinna być zawarta w ramach powierzenia zadań służby bhp ze specjalistą spoza zakładu. Przyjmuje się, co jest postępowaniem jak najbardziej tolerowanym przez inspektorów PIP, że umowa między pracodawcą a specjalistą zewnętrznym to umowa o świadczenie usług - do której zastosowanie mają odpowiednio przepisy o zleceniu, co jednoznacznie wynika z art 750 kc.


3. Wybór specjalisty spoza zakładu

Tak jak pracodawca ma swobodny wybór specjalisty spoza zakładu pracy do wykonywania zadań służby bhp - tak już nie ma swobodnego wyboru dowolnej osoby czy dowolnej firmy, która świadczy usługi dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.


Zasadą jest, że pracodawca może powierzyć wykonywanie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy, którzy spełniają co najmniej wymagania przewidziane dla specjalisty do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Specjalistą do spraw bhp może być więc osoba posiadająca wyższe wykształcenie o kierunku lub specjalności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz co najmniej 1 rok stażu pracy w służbie bhp.


Powyższe wymagania to oczywiście niezbędne minimum - im wyższe kwalifikacje tym gwarancja, że zadania w zakresie służby bhp będą wykonywane w sposób bardziej profesjonalny i kompleksowy - co pozwoli na uniknięcie zarzutu na wypadek kontroli PIP, że zadania służby bhp udanego pracodawcy są wykonywane wybiórczo lub pobieżnie.


Pracodawca chcąc powierzyć zadania służby bhp specjaliście zewnętrznemu może mieć wątpliwości - czy osoba taka rzeczywiście spełnia wymogi kwalifikacyjne - czyli jest tym za kogo się podaje. Można zatem uznać, iż pracodawca przystępując do naboru poprzedzającego nawiązanie współpracy z danym specjalistą ma prawo oczekiwać aby osoby ubiegające się o współpracy wykazały, że rzeczywiście legitymują się niezbędnymi wymogami kwalifikacyjnymi.


4. Kluczowe postanowienia przyszłej umowy

Przepisy zarówno kp, rozporządzenia w sprawie służby bhp jak również kodeksu cywilnego nie zawierają nie tylko wzoru umowy ze specjalistą spoza zakładu pracy w sprawie wykonywania zadań służby bhp - jak również nie wskazują na niezbędne elementy takiej umowy.


Uwzględniając powyższą lukę należy odwołać się do funkcjonującej od wielu lat u pracodawców praktyki, akceptowanej przez organy kontroli nadzoru jakimi są inspektorzy PIP.


Tak jak każda umowa - umowa o świadczenie usług, której przedmiotem jest realizacja zadań służby bhp powinna zawierać określenie stron - pracodawcy oraz specjalisty spoza zakładu pracy. Nie można wykluczyć sytuacji kiedy umowa będzie zawierana między pracodawcą a większą firmą - a następnie w treści umowy zostanie wskazany konkretny specjalista spoza zakładu pracy, który będzie pełnił obsługę zakresu bhp.


Umowa powinna określać miejsce oraz czas jej zawarcia - ze wskazaniem daty od kiedy specjalista spoza zakładu pracy będzie realizował zadania z zakresu służby bhp. Nie ma natomiast w treści umowy konieczności przywoływania okoliczności jej zawarcia - wskazując na brak konieczności tworzenia służby bhp oraz brak pracownika zatrudnionego przy innej pracy, który mógłby wykonywać zadania służby bhp.


Umowa w sprawie powierzenia zadań służby bhp specjaliście spoza zakładu powinna określać czas obowiązywania. Umowa może być umową terminową, jak również umową na czas nieokreślony. Rekomendowanym jest określenie sposobu przedterminowego zakończenia współpracy - ze wskazaniem umówionego okresu wypowiedzenia, w tym okoliczności uzasadniających zakończenie współpracy.


Specjalista spoza zakładu pracy nie będzie wykonywał obowiązków w zakresie służby bhp w ramach wolontariatu (bezpłatnie). Umowa o świadczenie usług - podobnie jak umowa zlecenie powinna korespondować z przepisami o minimalnej stawce godzinowej, które to wynagrodzenie podlega corocznej waloryzacji. Strony mogą w treści umowy określić sztywną wysokość wynagrodzenia godzinowego - przez przykładowo wskazanie jego wielokrotności i podanie konkretnej wartości za każdą godzinę pracy. Nie ma również przeciwwskazań aby umowa odwoływała się ogólnie do poziomu wynagrodzenia godzinowego czy jego wielokrotności.


Ponieważ zadania służby bhp powinny być wykonywane w sposób nieprzerwany (stały) - umowa ze specjalistą spoza zakładu pracy powinna również określać kwestie ewentualnego zastępstwa, w tym zagadnienia dotyczące sytuacji nadzwyczajnych - kiedy wizyta specjalisty zewnętrznego będzie niezbędna poza przyjętym harmonogramem. Taka sytuacja wystąpi przykładowo w razie wypadku.


Umowa między pracodawcą a specjalistą zewnętrznym powinna w szczególności określać zakres obowiązków oraz uprawnień. W tym przypadku, jak już podkreślono, nie ma możliwości szerszego manewru zarówno po stronie pracodawcy - jak również specjalisty spoza zakładu. Zarówno określone w umowie obowiązki służby bhp, jak również uprawnienia służby powinny korespondować z przepisami rozporządzenia.


Korzyści jakie da Ci powierzenie zadań służby bhp w Twojej firmie Mocarzom Zabezpieczeń BHP
Mocna oferta szkoleń i usług BHP od Mocarzy Zabezpieczeń
.pdf
Pobierz PDF • 2.21MB

11 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

Comments


Bądź na bieżąco z nowinkami i zmianami prawnymi

Dziękujemy za dokonanie subskrypcji!

bottom of page